على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1292
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
حوار ( hovv r ) ا . ع . ميدهء سپيد و هر طعامى كه آن را سپيد كرده باشند . حوارد ( hav red ) ع . ج . حارد . حوارى ( hav ri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنان سپيد پوست . و ياران حضرت مسيح . حوارى ( hovv r ) ا . ع . ميدهء سپيد و هر طعام كه آن را سپيد كرده باشند . حوارى ( hav riyy ) ا . ع . خويش . و گازر . و يارىدهنده . و يارى دهندهء انبيا . و ياران حضرت مسيح . حواريات ( hav riyy t ) ا . ع . زنان شهر بدانجهت كه سپيد مىباشند . حواريون ( hav riyyuna ) ع . ج . حوارى يارى دهندگان انبيا بخصوص يارى دهندگان حضرت مسيح . حواز ( havv z ) ص . ع . اغوا كننده . و حواز القلوب : گرد آرندهء دلها و غالب شوندهء بر آن كه ارتكاب نامرضيات بسبب آن شود . حواز ( hav zz ) ع . ج . حازة . حوازب ( hav zeb ) ع . ج . حازب . حواس ( hav s ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قوهاى كه بواسطهء آن انسان و ديگر حيوانات درك مىكنند صور موجودات خارجه را و سترسا نيز گويند . و حواس ظاهرى عبارت است از حس بصر و حس سمع و حس شم و حس ذوق و حس لمس . و حواس باطنى عبارت است از حس مشترك و خيال و وهم و حافظه و متصرفه . حواس ( havv s ) ص . ع . جويندهء بشب . يق انه لحواس عواس . حواس ( hav ss ) ع . ج . حاسة . و حواس الارض : سرما . و تگرگ . و باد . و ملخ . و مواشى . حواسات ( hov s t ) ا . ع . شتران گرد آمده و شتران بسيار خوار . و ج . حواسة . حواس باخته ( hav s - b xte ) ص . پ . بىحس و از خود بىخبر و عارى از مشعر . حواسته ( hov sat ) ا . ع . قرابت . و خواستهء به خون . و غارت . و گروه مردم در آميخته از هر جنس و فراهم آمدنگاه آنها . ج : حواسات . حواسد ( hav sed ) ع . ج . حاسدة . حواشة ( hov cat ) ا . ع . آنچه از وى شرم آيد . و قرابت . و رحم . و حاجت . و كارى كه در آن گناه باشد . و قطع رحم . حواشك ( hav cek ) ص . ع . الرياح الحواشك : بادهاى مختلف المهب و بادهاى تند و يا نرم و سست . و ج . حاشك . حواشى ( hav ci ) ع . ج . حاشية . و عيش رقيق الحواشى اى رغد . حواص ( hev s ) ا . ع . چوب كه بدان دوزند . حواصب ( hav seb ) ع . ج . حاصب . حواصة ( hev sat ) ا . ع . دوال كه بدان تنگ زين بندند . حواصل ( hav sel ) ع . ج . حاصل و ج . حوصلة . حواصل ( hav sel ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مرغى سپيد كه بيشتر اوقات در كنار آبها نشيند . حواصن ( hav sen ) ع . ح . حاصن . حواضر ( hav zer ) ع . ج . حاضرة . حواضن ( hav zen ) ع . ج . حاضنة . حواط ( havv t ) ا . ع . حواط الامر : قوام كار . حواطة ( hov tat ) ا . ع . محوطهاى كه براى غله سازند . حواطيم ( hav tim ) ع . ج . حاطوم . حوافة ( hov fat ) ا . ع . برگ اسپست كه باقى مانده باشد در زمين بعد برداشتن . حوافر ( hav fer ) ع . ج . حافر . حوافش ( hav fec ) ع . ج . حافشة . حواق ( hav qq ) ع . ج . حاقة . حواقة ( hov qat ) ا . ع . آنچه بجاروب روفته بيرون كنند . حواقن ( hav qen ) ع . ج . حاقنة . حوال ( hav l ) ا . ع . دور و دايره . و گردش . و انقلاب . و پيرامون . و حوال الدهر : گردش زمانه . و هو حواله : او پيرامون آنست . و ذو حوال : از پادشاهان حمير است . حوال ( hev l ) ا . ع . حايل ميان دو چيز . حوال ( hev l ) م . ع . حاول محاولة و حوالا . مر . محاولة . حوال ( hav la ) ا . ع . گرداگرد و پيرامون . و روبرو و مقابل . حوالب ( hav leb ) ا . ع . چشمهها . و حوالب البئر : منبعهاى چاه و كذلك حوالب العين . حوالة ( hav lat ) ا . ع . برات كه بدائنان دهند . و كفالت . و گردانيدن نهرى بسوى نهر ديگر . و بنو حوالة : بطنى از تازيان . حوالدار ( hav ld r ) ا . پ . باصطلاح هنديها صاحب منصب كه داراى رتبهء پست باشد و آن را حاويلدار نيز گويند . حوالس ( hav les ) ا . ع . بازى مر كودكان تازى را كه بر روى زمين پنج خانه كشند و در هر خانهاى پنج پشكل شتر گذارند و در ميان اين پنج خانه پنج ديگر كشند كه خالى باشد و پشكلها را از آن خانه بخانههاى خالى